1.7 Immateriële vaste activa

1.7.1. Overnames en goodwill

Overgenomen entiteiten worden geconsolideerd vanaf de datum waarop de overheersende zeggenschap over is gegaan. De initiële waardering van de overgenomen activa, passiva en voorwaardelijke verplichtingen is de reële waarde. Deze waardering is gebaseerd op een beoordeling van de feiten en omstandigheden op overnamedatum. Alle kosten die samenhangen met de acquisitie worden direct in de winst- en verliesrekening verantwoord.

De aanpassing van de minderheidsbelangen uit hoofde van transacties waarbij geen sprake is van verlies van zeggenschap zijn gebaseerd op een evenredig bedrag van de netto-activa in de dochteronderneming.

Goodwill is het verschil tussen de verkrijgingsprijs die wordt betaald op het moment van de aankoop van een onderneming en de reële waarde van de identificeerbare netto-activa van de geacquireerde onderneming. Goodwill op acquisities van groepsmaatschappijen wordt verantwoord onder immateriële vaste activa. Na initiële verantwoording wordt goodwill gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van eventuele geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen. Ten behoeve van het onderkennen van bijzondere waardeverminderingen wordt de goodwill toegerekend aan de kasstroomgenererende eenheden waarvan wordt verwacht dat ze voordeel hebben van de acquisitie waarbij de goodwill tot stand is gekomen.

De waarde van goodwill wordt op elk rapportagemoment getest op bijzondere waardeverminderingen en wanneer omstandigheden wijzigen die erop wijzen dat de waarde niet meer de reële waarde vertegenwoordigt. Hierbij wordt de boekwaarde van de kasstroom genererende eenheid, inclusief toegerekende goodwill, getoetst aan de realiseerbare waarde. De realiseerbare waarde van een kasstroom genererende eenheid wordt vastgesteld als de hoogste van de bedrijfswaarde en de reële waarde minus verkoopkosten. Voor de berekeningen van de bedrijfswaarde wordt gebruikgemaakt van kasstroomprojecties, gebaseerd op de door de bedrijfssegmenten aan de directie en raad van commissarissen gepresenteerde budgetten en Lange Termijn Plannen (LTP’s). De geschatte kasstromen na belasting worden contant gemaakt tegen een disconteringsvoet na belasting, die de tijdswaarde van geld en de aan de activa gerelateerde risico’s reflecteert. De verwachte toekomstige kasstromen met betrekking tot deze activa zijn derhalve niet gecorrigeerd voor deze risico’s. Een bijzondere waardevermindering, het verschil tussen de boekwaarde en realiseerbare waarde, wordt verwerkt in de winst- en verlies­rekening als onderdeel van de afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen. Bijzondere waarde­verminderingen op goodwill worden niet teruggeboekt.

Bij een overname is sprake van winst uit voordelige koop (‘badwill’) als de verkrijgingsprijs lager is dan het nettobedrag van de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva. Winst uit voordelige koop wordt direct ten gunste van de winst- en verliesrekening gebracht.

1.7.2. Software

Software wordt gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met cumulatieve afschrijvingen en cumulatieve bijzondere waardeverminderingen. Er wordt afgeschreven vanaf de datum dat software beschikbaar komt voor gebruik. De afschrijvingstermijn voor software is vijf jaar.

1.7.3. Onderzoek en ontwikkeling

Uitgaven in verband met onderzoeksactiviteiten, gemaakt met als doel nieuwe technische kennis te vergaren, worden ten laste van de winst- en verliesrekening gebracht wanneer zij zich voordoen. Interne ontwikkelingsuitgaven, waarvoor toekomstige economische voordelen betrouwbaar kunnen worden ingeschat, die eenduidig kunnen worden vastgesteld, waarbij het actief dat is gecreëerd identificeerbaar is, het actief bruikbaar of beschikbaar is voor verkoop, kosten betrouwbaar kunnen worden geschat gedurende ontwikkeling en niet zijn gemaakt voor het onderhouden van een bestaand product of het aanpassen aan nieuwe marktomstandigheden, worden geactiveerd. Alle overige ontwikkelingskosten worden op het moment dat de uitgaven zich voordoen ten laste van de winst- en verliesrekening gebracht. De verantwoorde waarde van de geactiveerde ontwikkelingskosten bestaat uit externe en direct toerekenbare (in)directe kosten.

1.7.4. Overige immateriële vaste activa

Deze bestaan uit geïdentificeerde reële waarden van klanten(contacten), agenten, merknamen, rechten en patenten bij overname van deelnemingen of gekochte rechten. Deze worden bij eerste opname in de balans gewaardeerd tegen reële waarde zoals deze zijn vastgesteld bij overname of aankoop en afgeschreven conform paragraaf 1.7.5.

1.7.5. Afschrijving

Afschrijvingskosten worden lineair ten laste van de winst- en verliesrekening gebracht op basis van de economische gebruiksduur van een immaterieel actief. Periodiek wordt op individuele basis beoordeeld of de afschrijvingsperiode nog aansluit met de economische levensduur van het actief. De afschrijvingstermijnen zijn: